تاریخ تهران و ایران

تصاویری از ارگ بم

picturehistory — Sun, 23 Aug 2009 13:01:18 GMT

چند مطلب جالب درباره دوره قاجار

picturehistory — Sat, 25 Jul 2009 14:26:46 GMT

مطلب زیر از کتاب خاطرات عین السلطنه آورده شده است.

۱- سياح اروپائی در عهد فتح علی شاه ايران آمده بود که آن عهد حنا و رنگ از واجبات و فرايض بود. سر، دست، پا، ريش، سبيل همه و همه هر هفته رنگ و حنا بسته می شد.... می نويسد من يک دستکش سرخ رنگ قشنگی به دست زنها و مردها می ديدم و هرقدر سعی می کردم نمی فهميدم اين دستکش به اين ظريفی به اين نازکی مال کجاست و از کجا آورده می شود . پس از مدتها پرسيدم گفتند حنا است و از کرمان می آورند و معلوم شد دستکش نيست.

۲- گفتند حکمی صادرشده که روسای ادارات ترياکی را خارج بايد نمود. گفتند شاهزاده يمن الدوله رييس معارف اينجا فورا گفته بوده است بحمدالله من از ديروز ترياک را ترک نمودم. باز گوينده می گفت خود سردار سپه روزی نيم مثقال ترياک می کشد خوب است اول او را اخراج کنند.

نقل از کتاب خاطرات اعتماد السلطنه

۳- صحبت سلطنت و وليعهدی بود گفت (ظل السلطان) اگر وليعهدی را به من بدهند قبول نخواهم کرد چرا که نمی خواهم در تواريخ بنويسند آقامحمد خان سرسلسله قاجار بود و سلطان مسعود منقرض کرد سلطنت را.

۴- معروف است که زن اللهوردي خان را روز دوم را روز دوم (فوت) شوهرش خانه نايب السلطنه بردند. هفتاد هزار تومان از او خواسته بودند نداده بود. مادر نايب السلطنه گفته بود پنج هزار تومان بده شايد به همين بگذرد. قبول نکرده بود خانه آمد سوم شوهر را برگزار کرده مجددا حسب الامر شاه او را خانه نايب السلطنه بردند حبس است و پول می خواهند تا بعد چه شود.

۵- چند روز است زين العابدين خان پسر حسام الملک اردو امده. هزار و هفتصد تومان داده به شاه و امين اقدس که سرتيپ اول بشود هزار تومان هم به نايب السلطنه داده است و سرتيپ دوم شده حالا آمده يا پولش را پس بگيرد يا سرتيپ اول بشود باز تعارفی به بهرام خان داده ظاهرا کارش گذشت سرتيپ اول شد.

۶- شخصی در ايتاليا فوت شده که پنجاه کرور دولت از او مانده در روزنامه نوشته بودند. همين که عرض شد شاه فرمود افسوس که در ايران نبود که ظل السلطان و صاحب ديوان و غيره او را غارت کنند. معلوم شد همه چيز به شاه معلوم است چنانچه در ماه محرم بی بی جان عيال اميرزاده مرتضی قلی ميرزا در کرمانشاهان فوت شده چون مکنتی دارد حسام الملک از جانب ظل السلطان حاکم است اميرزاده را حبس نموده که مال عيال خود را چه کردی

بازار تهران

picturehistory — Mon, 06 Jul 2009 16:01:56 GMT

بازار تهران دارای تیمچه ها و سراهای متعددی است که هرکدام به نام بنیانگذار آن نام گذاری شده است؛ مانند تیمچه امین اقدس، حاجب الدوله، صدراعظم، علاء الدوله، قیطریه، ملا علی کنی و مهدیه. اعتمادالسلطنه در کتاب خود تنها به دو تیمچه حاجب الدوله و امین السلطان اشاره دارد: «تیمچه حاجب الدوله واقع در طهران که به اسم بانی اصل آن مرحوم حاجی علی خان اعتمادالسلطنه والد مولف است و از وی به سایر رجال انتقال یافت و امروز انفع و انفس و اعلی و اغلی و امجد و اعود مستغلات دارالخلافه می باشد. حسن سلیقه و لطافت طبیعه و امتیاز قریحه مرحوم والد ماجد علیه رحمه را از طرح و طرز این بنیان منیع و اساس بدیع استنباط می توان کرد.»[1] و در جای دیگر در مورد تیمچه امین السلطان یا تیمچه صدراعظم می نویسد: «تیمچه جناب مستطاب امین السلطان ثانی دام اجلاله در دارالخلافه مشهور به گذر خندق و نزدیک شمس العماره است به امتیاز و ظرافت و لطف و ملامت این بنا در میان آثار جدیده اسواق دارالخلافه هیچ یک نمی رسد.»[2]

از سراهای مشهور بازار می توان به سرای اردیبهشت، سرای امید، توکل، جمهوری، حاج حسین، حاج زمان، خوانساری ها، رشتی ها، مشیر خلوت و شیخ هادی یاد کرد که هرکدام سابقه تاریخی طولانی دارند. مهم ترین و بزرگ ترین سرا، سرای امیرکبیر است که پس از مرگ امیرکبیر بنا به وصیت وی، شیخ عبدالحسین از محل ثلث اموالش این سرا را ساخت و وقف نمود. اعتمادالسلطنه در این باره می نویسد: «بنای سرای امیر نظام میرزا تقی خان اتابک اعظم در دارالخلافه مشتمل بر سیصد و سی وشش حجره که به سرای اتابکیه موسوم گردید در تاریخ 1267 هجری سال چهارم جلوس همایون.»[3]

[1]- المآثر و الآثار ، ج اول ، ص 121

[2]- همان ، ص 122

[3]- همان ، ص 90

تور تهران گردی

picturehistory — Wed, 01 Jul 2009 15:14:09 GMT

مدیریت وبلاگ تصمیم به برگزاری تور تهران گردی به مقصد تهران قدیم دوره قاجار برگزار نماید. لذا از عزیزان علاقه مند به شرکت در این تور خواهشمند است شماره تور مورد نظر خود را به ایمیل من به همراه مشخصات خود فرستاده تا در صورت به حدنصاب رسیدن این تور برگزار گردد.

ایمیل من عبارت است از: ralikhani@yahoo.com

تور شماره ۱ : تور ارگ سلطنتی تهران

اماکن مورد بازدید: مجموعه کاخ موزه گلستان - مدرسه دارالفنون - موزه آبگینه(خانه قوام السلطنه)

(بازدید از مدرسه دارالفنون تنها از بیرون آن ممکن است)

همراه با راهنما با توضیحات کامل

مبلغ: ۸۰۰۰ تومان (حداقل ۲۰ نفر)

تور شماره ۲: تور ارگ قدیمی تهران و بازار

اماکن مورد بازدید: محل دروازه های قدیمی تهران - دروازه قزوین - دروازه محمدیه - خیابان لاله زار - خانه امین السلطان (از بیرون خانه)

مبلغ: ۵۰۰۰ تومان (حداقل ۲۰ نفر)

به همراه راهنما با توضیحات کامل

تور شماره ۳ : تور بازدید از کاخ سعدآباد

اماکن مورد بازدید : مجموعه کاخ موزه سعد آباد (۴ موزه) - امام زاده صالح تجریش و تکیه تجریش

مبلغ : ۶۵۰۰تومان (حداقل ۲۰ نفر)

به همراه راهنما با توضیحات کامل

تور شماره ۴: کاخ موزه نیاوران

اماکن مورد بازدید: مجموعه کاخ موزه نیاوران - تکیه تاریخی نیاوران - پارک قیطریه و خانه ییلاقی امین السلطان

مبلغ : ۵۰۰۰ تومان (حداقل ۲۰ نفر)

به همراه راهنما با توضیحات کامل

میدان امام خمینی

picturehistory — Sun, 21 Jun 2009 16:46:14 GMT

میدان توپخانه یا میدان سپه نام های قدیمی میدان امام خمینی کنونی می باشد که نسبت به زمان قاجار خود تغییرات زیادی کرده است و از حالت اصیل خود خارج شده است. این میدان در ابتدا محلی بود با ساختمان های دو طبقه در شمال و جنوب که توپچی ها و زنبورکچی ها در آن منزل داشتند؛ به این صورت که در حجره های زیرین آن توپچی ها و در حجره های بالایی زنبورک چی ها جا داده شده بودند و استقرار آنها در این محل هم به جهت آن بود که در مواقع لزوم بتوانند به کمک ارگ شاهی و اندرون شاهی به شتابند. در حالی که طبق گفته مورخین هیچ کدام از این توپ ها و گلوله ها کارآیی لازم را نداشتند و در موقع جنگ نمی شد از آنها استفاده کرد.

ارنست اورسل درباره این میدان می نویسد: «تقریبا در مرکز شهر یک میدان وسیع به شکل مستطیل میان دیوار خارجی ارگ و دیوارهای قورخانه واقع است به نام میدان توپخانه که شش خیابان اصلی شهر با پاسگاه های زیاد پیاده نظام به آن میدان منتهی می شود...در وسط میدان چند درخت تنومند روی حوض بزرگی سایه انداخته و در چهار گوشه این حوض چهار فروند توپ که شاه عباس آنها را از پرتغالی ها در هرمز گرفته بوده است گذاشته اند. دور میدان دیوارهایی کشیده روی دیوارها را با رنگ های سرخ و سبز نقاشی کرده اند، ضمنا با گچ بری نیز تصاویر گلوله ها و سربازان مسلح را مجسم نموده اند.»[1]

روزنامه ایران در حین معرفی مهم ترین بناهای عمومی تهران در دوره قاجار از این میدان نیز نام می برد و می نویسد: «این میدان مربع بسیار وسیع و همه از آجر ساخته شده است دو مرتبه و یک مهتابی دارد. مرتبه بالا و مهتابی ها جای نشیمن توپچی است همه درها از آغشقه و شیشه می باشد و اطاق های بخاری دار بسیار خوب دارد. در مرتبه تحتانی توپ هایی که خارج از انبارهای دیگر است چیده شده و حوض و دریاچه بزرگی در وسط این میدان بنا کرده اند که دایم آب جاری دارد. اطراف و صحن میدان سنگ فرش است و هر شب چراغ می سوزد و روشن می باشد. شش دروازه و سر در دارد که هریک به کوچه های معروف وسیع می رود.»[2]

این میدان در زمان قاجار به شش خیابان اصلی شهر، یعنی خیابان های مریض خانه، علاءالدوله، چراغ گاز، باب همایون، ناصریه و لاله زار راه داشت و در ابتدای هر کدام از این خیابان ها دروازه ای قرار گرفته بود. دروازه هایی که به سمت ارگ سلطنتی باز می گردید در شب بسته می شد و تنها به کسانی اجازه ورود داده می شد که اسم شب و اسم رمز مربوط به آن را می دانستند. این میدان طبق گزارش روزنامه اطلاعات برای نخستین بار در سال 1310 ه.ش هم زمان با خیابان های امام خمینی و لاله زار آسفالت گردید.[3]

[1]- سفرنامه قفقاز و ایران ، ص 225

[2]- نمره 318 ، نهم ربیع الثانی 1294 ه.ق ، ص 6

[3]- شماره 1321، بیست و پنجم اردیبهشت 1310، ص 3 و ر.ک به خیابان امام خمینی.

خیابان لاله زار

picturehistory — Sat, 20 Jun 2009 15:39:45 GMT

باغ لاله زار، فضای سرسبز پر درختی بود که در زمان فتح علی شاه خارج از محدوده دارالخلافه قرار داشت. این باغ که با نرده های چوبی محصور شده بود به دلیل زیبایی چشم گیر و سرسبزی اش از گردشگاه های اعیان و رجال محسوب می شد، چنانچه در فصل بهار لاله های بسیاری در باغ می رویید و همان طور که از نامش پیدا است باغ به لاله زاری زیبا تبدیل شده بود.

عمارت درون این باغ، محل پذیرایی سفرا، نمایندگان و اشراف کشورهای دیگر بود[1] و گاهی شخص شاه نیز برای تفریح به این باغ می آمد.[2]در اواسط دوره ناصری، پس از نخستین سفر شاه به اروپا و دیدن خیابان «شانزه لیزه» پاریس، ناصرالدین شاه تصمیم گرفت خیابانی به همان وسعت و زیبایی در تهران احداث نماید. بنابراین خیابان لاله زار را از وسط باغ لاله زار با قطع درختان و برداشتن نرده ها گذراند. طول این خیابان در حدود 800 قدم بود که از میدان توپخانه شروع شده به سه راه لاله زار خاتمه پیدا می کرد. خیابان لاله زار نو که در حال حاضر شمال خیابان جمهوری قرار گرفته است بعدها به این خیابان اضافه شد. به دلیل آن که دکتر طلوزان پزشک فرانسوی ناصرالدین شاه در ابتدای این خیابان ساکن بود، خیابان لاله زار به خیابان دکتر طلوزان نیز معروف بود.

ارنست اورسل در این باره می نویسد: «خیابان لاله زار به نام خیابان دکتر طلوزان نیز معروف است. زیرا حکیم باشی، پزشک مخصوص و مشاور مورد اعتماد شاه، در این خیابان سکنی دارد؛ البته نه در یک کاخ مجلل بلکه در خلوت کده ای دنج و ساده که در خور یک حیکم وارسته چون او است.»[3]

روزنامه ایران درباره این خیابان می نویسد: «دیگر کوچه ای است طرف دروازه شمالی میدان توپخانه که ابتدا می شود از خانه دکتر طلوزان فرانسوی حکیم باشی مخصوص همایونی و منتهی می شود به خیابان بزرگ شمیران. طرفین این کوچه را امسال کلا درخت کاشته اند و تقریبا دو هزار زرع طول این کوچه است. لکن عرض این کوچه قدری کم است که بیشتر از یک کالسکه نمی تواند بگذرد. یک طرف این کوچه باغ لاله زار و خانه های مخبرالدوله و باغ او و خانه های سایر مردم است طرف دیگر خانه های بسیار خوب از مسلمانان و فرنگیان و ارامنه و غیره می باشد.»[4]

[1]- روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه ، ص 283

[2]- همان ، ص 55

[3]- سفرنامه قفقاز و ایران ، ص 230

[4]- نمره 318 ، نهم ربیع الثانی 1294 ه.ق ، ص 5

عکس هایی از مصر باستان

picturehistory — Sun, 31 May 2009 19:47:18 GMT

یک مقدار از این عکس ها از وبلاگ مصر باستان دریافت شده است.

کاخ سلیمانیه کرج

picturehistory — Tue, 10 Mar 2009 18:44:34 GMT

این کاخ به دستور فتح علی شاه برای یکی از پسرانش به نام سلیمان میرزا ساخته شده است. در حال حاضر این کاخ در محوطه دانشگاه کشاورزی کرج قرار دارد. در دو طرف تالار این کاخ نقاشی هایی از فتح علی شاه و برادرانش و آقا محمدخان و یارانش قرار گرفته اند.

عکس هایی از رضا شاه

picturehistory — Tue, 10 Mar 2009 18:32:39 GMT

من این عکس ها را از یک سایت دریافت کرده ام منتهی به دلیل این که اسم سایت مذکور را فراموش کرده ام از ذکر منبع ان معذورم امیدوارم اگر مدیران آن سایت از وبلاگم بازدید کردند این مطلب را به من یادآوری کنند تا منبع آنها را ذکر کنم.

خانه های قدیمی تهران

picturehistory — Sun, 04 Jan 2009 13:36:18 GMT