تاریخ تهران و ایران

میدان امام خمینی

میدان توپخانه یا میدان سپه نام های قدیمی میدان امام خمینی کنونی می باشد که نسبت به زمان قاجار خود تغییرات زیادی کرده است و از حالت اصیل خود خارج شده است. این میدان در ابتدا محلی بود با ساختمان های دو طبقه در شمال و جنوب که توپچی ها و زنبورکچی ها در آن منزل داشتند؛ به این صورت که در حجره های زیرین آن توپچی ها و در حجره های بالایی زنبورک چی ها جا داده شده بودند و استقرار آنها در این محل هم به جهت آن بود که در مواقع لزوم بتوانند به کمک ارگ شاهی و اندرون شاهی به شتابند. در حالی که طبق گفته مورخین هیچ کدام از این توپ ها و گلوله ها کارآیی لازم را نداشتند و در موقع جنگ نمی شد از آنها استفاده کرد.

ارنست اورسل درباره این میدان می نویسد: «تقریبا در مرکز شهر یک میدان وسیع به شکل مستطیل میان دیوار خارجی ارگ و دیوارهای قورخانه واقع است به نام میدان توپخانه که شش خیابان اصلی شهر با پاسگاه های زیاد پیاده نظام به آن میدان منتهی می شود...در وسط میدان چند درخت تنومند روی حوض بزرگی سایه انداخته و در چهار گوشه این حوض چهار فروند توپ که شاه عباس آنها را از پرتغالی ها در هرمز گرفته بوده است گذاشته اند. دور میدان دیوارهایی کشیده روی دیوارها را با رنگ های سرخ و سبز نقاشی کرده اند، ضمنا با گچ بری نیز تصاویر گلوله ها و سربازان مسلح را مجسم نموده اند.»[1]

روزنامه ایران در حین معرفی مهم ترین بناهای عمومی تهران در دوره قاجار از این میدان نیز نام می برد و می نویسد: «این میدان مربع بسیار وسیع و همه از آجر ساخته شده است دو مرتبه و یک مهتابی دارد. مرتبه بالا و مهتابی ها جای نشیمن توپچی است همه درها از آغشقه و شیشه می باشد و اطاق های بخاری دار بسیار خوب دارد. در مرتبه تحتانی توپ هایی که خارج از انبارهای دیگر است چیده شده و حوض و دریاچه بزرگی در وسط این میدان بنا کرده اند که دایم آب جاری دارد. اطراف و صحن میدان سنگ فرش است و هر شب چراغ می سوزد و روشن می باشد. شش دروازه و سر در دارد که هریک به کوچه های معروف وسیع می رود.»[2]

این میدان در زمان قاجار به شش خیابان اصلی شهر، یعنی خیابان های مریض خانه، علاءالدوله، چراغ گاز، باب همایون، ناصریه و لاله زار راه داشت و در ابتدای هر کدام از این خیابان ها دروازه ای قرار گرفته بود. دروازه هایی که به سمت ارگ سلطنتی باز می گردید در شب بسته می شد و تنها به کسانی اجازه ورود داده می شد که اسم شب و اسم رمز مربوط به آن را می دانستند. این میدان طبق گزارش روزنامه اطلاعات برای نخستین بار در سال 1310 ه.ش هم زمان با خیابان های امام خمینی و لاله زار آسفالت گردید.[3]

[1]- سفرنامه قفقاز و ایران ، ص 225

[2]- نمره 318 ، نهم ربیع الثانی 1294 ه.ق ، ص 6

[3]- شماره 1321، بیست و پنجم اردیبهشت 1310، ص 3 و ر.ک به خیابان امام خمینی.

|+| نوشته شده توسط Reza در یکشنبه سی و یکم خرداد 1388 و ساعت 20:16 |

earning money by domain parking